[In the Media][Articles]
En nou: Afrikaanse hekse
dear Stepanie Nieuwoud

Article originally appeared in "Die Burger", 12th May 2001

Die ritueel begin laat - omtrent 'n uur later as the beoogde tyd, want van die hekse is laat. En daar moet gewag word vir almal.

Daar is niks sinisters aan dié besluit nie. Dis bloot hoflikheid om mense wat nog nie voorheen by die perseel was nie kans te gee om op te daag word gesê.

Die aanwesiges - uiteindelik is daar sowat 50 mense - woon die seremonie by om deel te neem aan die inwyding van die Aquarian Tabernacle Church (ATC). En om Storm Dancer, die nuwe leier van die Gautengse kapel van die Pagan Federation of South Africa (PFSA) en sy vrou, Willow Weaver, in te seën.

Hulle neem die leisels oor by Darkwolf, 'n fyn vroutjie wat die afgelope sowat sewe jaar die geestelike leier van Paganiste regoor Suid-Afrika is. Sy verlaat Gauteng later vandeesweek om as geestelike leier vanuit Kaapstad die boodskap van Wicca en Paganisme te versprei.

Daar word na Darkwolf verwys as reverend. Ná die inwydingseremonie sal Storm Dancer ook as reverend aangespreek word. "Ons wil graag nouer samewerking met ander godsdienstige groepe hê. Dié bekende term wys vir mense van ander godsdienste dat ons reverends op dieselfde vlak as hulle s'n is," verduidelik Storm Dancer.

Die meeste hekse is Afrikaans. Maar hulle praat hoofsaaklik Engels omdat daar nog nie Afrikaanse terme vir die na bewering eeue oue rituele is nie.

Vooraf kuier die hekse eers. Die rookwolke van verskeie sigarette dwarrel deur die lug. Daar is mans en vroue in blou, wynrooi en wit togas. Met sigaret in die een hand, wynglas in die ander bespreek hulle allerlei sake.

Dus: 'n groep wat 'n mens waarskynlik by enige partytjie sou teëkom. Behalwe dat hul togas nie juis die sort klere is wat jy by die gemiddelde partytjie sien nie. En ja, van hulle lyk ietwat vreemd, met groot bosse pikswart hare en eienaardige juweliersware aan hul vingers en arms.

'n Pentagram pryk ook om elke aanwesige se nek. Dis 'n belangrike simbool van die Paganisme. Die inwydingsrituele vind ook later plaas in 'n pentagram wat op die gras getrek is.

Dié vyfhoekige ster (met een punt wat na boontoe wys) is al jare lank die simbool van die Paganisme. Maar dit word deur oningewydes as 'n satanistiese simbool beskou, verduidelik Wiccans.

Soos met talle simbole die geval is, is ook dié simbool oor die jare op verskeie maniere geïnterpreteer. Kort ná Christus se kruisdood was die vyf punte byvoorbeeld simbolies van die vyf wonde van Jesus aan die kruis. Eers later het die omgekeerde pentagram simbolies geword van die duiwel en is dit met boosheid verbind.

Die perseel in Houghton Estate behoort aan een van die lede van die PFSA. Paganisme is 'n sambreelterm wat gebruik word om verskillende alternatiewe godsdienste saam te snoer, soos Wicca, sjamanisme, Druidisme, Noorse rituele en vele ander.

Hoewel die inwydingseremonie van die ATC dié van 'n Wicca-kerk is, word alle individue wat hulself as Paganiste beskou hier verwelkom.

Maar wat is Wicca?

Eenvoudig gestel is dit 'n term waarmee 'n bepaalde sort hedendaagse hekse en towerkrag te beskryf.

Die bestaan van sogenaamde hekse kan teruggevoer word na matriargale stelsels wat dateer van 30 000 v.C tot ongeveer 2 500 v.C. In dié gemeenskappe is wyse vroue en die natuur vereer. Die opkoms van die patriargie het egter vrees vir dié vroue aangewakker en van die Renaissance tot in die 18de eeu is letterlik op hulle jag gemaak. Talle vroue wat "vreemd" was, het op brandstapels beland of is in riviere gegooi met swaar gewigte aan hulle vasgemaak.

As godsdiens is Wicca, luidens 'n beskrywing op die internet (religioustolerance.org/wic_hist.htm), gedeeltelik gegrond op antieke Paganistiese gebruike uit Noord-Europa.

Wiccans aanbid 'n godin en 'n god, na wie Darkwolf en haar volgelinge verwys as Our Lady en Our Lord.

"Dit is generiese terme wat 'n godheid aandui," verduidelik sy.

Howel die Paganisme luidens verskillende internet-webtuistes een van die snels groeinde godsdiensbewegings in Amerika is en ook vinnig veld wen in Suid-Afrika, word dit steeds met vyandigheid deur oningeligtes bejeën - hoofsaaklik oor die vrees dat dit met duiwelaanbidding te doen het.

"Ons erken Satan nie as een van die gode nie. Hy is 'n skepping wat nog net 2 000 jaar oud is. Die gode wat ons aanbid, is 30 000 jaar oud," sê Darkwolf. Sy meen dat daar tot 50 000 Paganiste in Suid-Afrika is.

Op die PFSA se webwerf word Paganisme soos volg beskryf: "Natuur-gegronde religieus-spirituele geloofs- en gebruikstelsels wat die natuur erken as 'n manifestasie van goddelikhied."

Vir Paganiste is die natuur dus belangrik en hulle probeer om in harmonie daarmee te leef. Regdeur die jaar word rituele gehou om die seisoene te vier.

Die huis in Houghton Estate waar die nuwe kerk bedryf word, staan in 'n groot tuin - 'n gepaste plek vir mense wat die natuur aanbid. Terwyl rituele buite sal plaasvind, sal die huis 'n hawe wees vir mense wat meer oor Paganisme wil leer. Dit sal ook gebruik word vir terapie - van die hekse is opgeleide sielkundiges - en ander praktyke soos divinasie en die lees van tarot-kaarte.

Soos 'n mens van hekse kan verwag, beoefen die hedendaagse Wiccans ook towery.

By 'n onlangse byeenkoms het 'n groep hekse 'n towerritueel uitgevoer waardeur een van die Wicca-susters liefde moes vind. Die ritueel het onder meer daaruit bestaan dat 'n wit lappoppie met allerlei kruie gevul is. Elke heks het sy of haar eie krui gekies en dit in die poppie gesit. Van die kruie simboliseer soetheid in die liefde, ander langdurige liefde en natuurlik ook vurige seks en wellus.

Maar nie alle Wicca-hekse beoefen towerrituele nie. Dit bly 'n persoonlike keuse.

Weer eens is daar by oningeligtes vrees dat towerkrag negatief gebruik word. Verskeie hekse wat by die inwyding was, sê dat hulle nie swart towerkrag (black magic) beoefen nie. "Ons doelwit is om in vrede met ons medemens, die natuur en ander godsdienste te leef," was die algemene opsomming.

Verskeie verwysings op die internet gee ook die Wiccan-slagspreuk: "If it harms none, do what you will." Solank hulle niemand leed aandoen nie, kan Wiccans dus doen wat hulle wil.

Tot dusver het Paganiste in Suid-Afrika ongestruktureer hul oortuigings uitgeleef. Talle groepe het ontstaan net om gou weer te ontbind. Net die PFSA het daarin geslaag om sewe jaar te oorleef.

Die ATC se belangrikste funksie sal waarskynlik wees om uiteindelik 'n struktuur te bied wat Paganiste riglyne en 'n landwye onderstueningstelsel bied. Dit bied ook 'n plek vir nie-Paganiste om eerstehands te sien hoe die geloof beoefen word.

"Hekse is vir soveel jare vervolg en gevrees. Ons het nou, binne die raamwerk van godsdiensvryheid wat in die Grondwet verskans word, die reg om ons oortuigings openlik uit te leef," sê Darkwolf. "Enigiemand is welkom om die ATC te besoek - en self te sien dat ons nie besig is met donker dinge nie."

[Top of the page]